Układ rozrządu jest bardzo ważny w prawidłowej pracy każdego silnika spalinowego. Najczęściej do jego napędu stosuje się pasek, jednak część jednostek napędowych stosuje łańcuch rozrządu. Niezależnie od tego, jaki rodzaj występuje w Twoim samochodzie, ważne jest by wymieniać go w regularnych odstępach czasu. Przeskoczenie paska lub łańcucha na kołach zębatych najczęściej kończy się bardzo poważną awarią silnika, której naprawa może przekroczyć wartość samochodu. Sprawdzamy, który układ rozrządu jest bardziej trwały, jak często należy wymieniać jego elementy, a także jakie konkretnie zagrożenia niesie za sobą zerwany pasek rozrządu lub przeskoczenie łańcucha.
Pasek czy łańcuch rozrządu – jaki rodzaj wybrać?
Wielu kierowców podczas zakupu kolejnego samochodu preferuje, by rozrząd jego silnika był napędzany przez łańcuch, a nie pasek. Rzeczywiście, rozwiązanie to wydaje się trwalsze, jednak we współczesnych silnikach wcale nie musi być znacznie lepsze od paska. Obecnie stosowane łańcuchy są dość cienkie, co zapewnia mniejszy opór oraz hałas podczas pracy silnika, jednak trwałość zdecydowanie na tym nie zyskuje. Interwał wymiany rozrządu w przypadku łańcuchów jest dłuższy niż w przypadku pasków, jednak w żadnym wypadku nie można powiedzieć, że o rozrząd na łańcuchu nie trzeba w ogóle dbać. Istotna jest też kwestia kosztów: wymiana paska rozrządu jest tańsza, ponieważ zazwyczaj dostęp do niego jest łatwy. Napęd łańcuchowy natomiast pracuje w obecności oleju silnikowego, co zwiększa jego trwałość, ale jednocześnie wymaga znacznie większej rozbiórki silnika, by dostać się do wszystkich jego elementów.
Interwał wymiany rozrządu – kiedy wymieniać łańcuch, a kiedy pasek?
Zazwyczaj stosuje się dwa kryteria dotyczące okresu, po którym należy wymieniać napęd rozrządu: liczbę przejechanych kilometrów lub upływ określonej ilości czasu. W przypadku układów opartych na pasku zwykle należy liczyć się z wymianą raz na 50-100 tysięcy kilometrów, albo co maksymalnie 5 lat. Zużycie jest powodowane zarówno przez samą pracę elementów w czasie jazdy, ale pasek wykonany z gumy podlega również degradacji wraz z upływającym czasem. Osłabieniu ulegają też inne podzespoły, np. sprężyna napinacza paska rozrządu.
Nieco inaczej wygląda to w przypadku napędu opartego na łańcuchu. W jego przypadku najczęściej kryterium interwału wymian oparte jest jedynie na ilości przejechanych kilometrów. W niektórych samochodach rozrządy te mogą wytrzymać nawet 300 tysięcy kilometrów, przyjmuje się jednak, że raz na 150 tysięcy warto przeprowadzić profilaktyczną wymianę, ponieważ z czasem następujące elementy ulegają zużyciu i mogą ostatecznie spowodować przeskoczenie rozrządu:
-
Łańcuch rozrządu rozciąga się.
-
Ślizgi ulegają zużyciu.
-
Słabnie sprężyna napinacza.
-
Zużywają się koła zębate.
Czym grozi zerwany pasek rozrządu?
Zerwanie paska rozrządu albo łańcucha, bądź nawet ich przeskoczenie o jeden lub kilka zębów, najczęściej ma katastrofalne skutki dla silnika. Dochodzi do kolizji tłoków z zaworami, przez co te drugie ulegają wygięciu, nie będąc już w stanie uszczelniać komór spalania. Silnik traci sprężanie i przestaje pracować poprawnie, dlatego najczęściej wymiana rozrządu „po szkodzie” nie powoduje przywrócenia jednostki napędowej do pracy. Konieczny jest remont, polegający na demontażu głowicy i wymianie uszkodzonych zaworów, ich prowadnic i innych elementów, które uległy destrukcji. Okazjonalnie może się zdarzyć, że dojdzie do pęknięcia samych tłoków, co szybko winduje koszty remontu do astronomicznych wartości.
Rozrządy oparte o pasek są tańsze w wymianach, jednak trzeba przeprowadzać je częściej. Natomiast łańcuch rozrządu czasami może wytrzymać całe życie samochodu, jednak jego zaniedbanie również może doprowadzić do poważnej awarii silnika. Niezależnie od tego, z jakim rodzajem masz do czynienia, zerwanie lub przeskoczenie rozrządu najczęściej prowadzi do konieczności przeprowadzenia niezwykle kosztownego remontu silnika, który w przypadku starszego pojazdu szybko przekroczy jego wartość.
FAQ: często zadawane pytania
Czy łańcuch rozrządu jest trwalszy od paska?
Tak, w niektórych samochodach może wystarczyć nawet na 200-300 tysięcy km. Jednak zużywanie się pozostałych podzespołów sprawia, że również napęd łańcuchowy wymaga regularnego serwisowania.
Co ile lat należy wymieniać pasek i łańcuch?
W przypadku gumowego paska, który z czasem parcieje, nie powinno się użytkować go dłużej niż około 5 lat. Natomiast metalowy łańcuch, który pracuje w kąpieli olejowej, wymienia się tylko i wyłącznie po przejechaniu określonego przebiegu.
Czy zerwanie rozrządu zawsze oznacza poważne koszty?
Oprócz konieczności odholowania auta, co samo w sobie może kosztować nawet kilka tysięcy złotych, zerwany pasek lub łańcuch najczęściej powoduje spustoszenie w komorach spalania silnika. Istnieje bardzo niewielka liczba tzw. silników bezkolizyjnych, gdzie zerwanie lub przeskoczenie spowoduje jedynie brak możliwości dalszej jazdy, jednak są to nieliczne wyjątki.