Sprężyna gazowa - zastosowanie

Głównym zadaniem sprężyn gazowych jest wspomaganie procesu otwierania i utrzymywania ciężkich elementów pojazdu w odpowiedniej pozycji, takich jak klapa bagażnika czy maska.

Dzięki nim nie musimy używać dużej siły. Sprężyna gazowa wykonuje w dużej mierze tę pracę za nas. Od wielu lat są stosowane w motoryzacji - są trwałe, proste w budowie i bardzo efektywne.

Sprężyna gazowa - czym jest?

Sprężyna gazowa składa się z cylindra wypełnionego gazem, najczęściej azotem. W środku znajduje się tłoczysko, które porusza się dzięki ciśnieniu tworzonemu przez sprężony gaz. Gdy tłoczysko się wysuwa, sprężyna gazowa się podnosi lub utrzymuje w miejscu. Dzięki sprężynom gazowym nie trzeba używać dużej siły, aby otworzyć ciężką klapę bagażnika czy maskę.

Jakie zastosowanie ma sprężyna gazowa?

Stosowane są w różnych miejscach samochodu. Pomagają nie tylko w bagażniku, ale też z otwarciem maski czy okien dachowych, znajdujących się w kamperach.

1. Idealnie sprawdzają się w unoszeniu klapy bagażnika i utrzymywaniu jej w otwartej pozycji. Dzięki nim nie musimy się obawiać, że klapa nagle opadnie i uderzy nas w głowę. Wiele osób podczas naprawy samochodu doświadczyło sytuacji, w której klapa uderzyła ich w głowę lub plecy, jest to sytuacja bardzo niebezpieczna, która może zakończyć wizytą u specjalisty.
2. Podczas pracy pozwalają nam na swobodne operowanie obiema rękami. Nie musimy wykorzystywać dłoni do trzymania maski, dzięki czemu łatwiej wykonujemy różne czynności, takie jak wymiana oleju czy sprawdzanie poziomu płynów.
3. W pojazdach turystycznych, takich jak kampery, ułatwiają otwieranie drzwi i okien dachowych.
   

Jak działa sprężyna gazowa?

Działanie sprężyn gazowych opiera się na zastosowaniu sprężonego gazu, który pełni kluczową rolę w procesie unoszenia i podtrzymywania ciężkich elementów, takich jak maska samochodu, klapa bagażnika czy drzwi. Wewnątrz siłownika znajduje się cylinder wypełniony gazem, najczęściej azotem. Azot jest sprężany pod wysokim ciśnieniem, a dzięki temu tworzy siłę wypychającą, która oddziałuje na tłoczysko – element przesuwający się wzdłuż cylindra.

Kiedy tłoczysko zostaje wypychane przez ciśnienie gazu, sprężyna gazowa jest w stanie podnieść dany element samochodu lub go podtrzymać w określonej pozycji. Przykładowo, po otwarciu klapy bagażnika lub maski, sprężyna gazowa unosi i utrzymuje element w stabilnej pozycji, co eliminuje konieczność trzymania go ręką czy stosowania dodatkowego podparcia. Jest to wygodne i poprawia bezpieczeństwo, gdyż zabezpiecza przed przypadkowym opadnięciem.

Dzięki swojej wytrzymałej budowie mogą pracować w różnych warunkach pogodowych oraz przy dużym obciążeniu. Mogą być stosowane zarówno w wysokich temperaturach latem, jak i w niskich zimą. Jednak, jak wiele elementów w samochodzie, są w pewnym stopniu wrażliwe na zmiany temperatury. W niższych temperaturach, zwłaszcza w okresie zimowym, gaz może się ulatniać. W efekcie sprężyna gazowa może pracować odrobinę słabiej, a siła podnoszenia może być nieco mniejsza. Z tego powodu w bardzo zimne dni użytkownicy mogą zauważyć, że klapa bagażnika lub maska silnika otwiera się nieco gorzej.

Pomimo tych niewielkich ograniczeń, sprężyny gazowe są bardzo trwałe i wytrzymują wiele lat. Zazwyczaj są projektowane z myślą o dużej liczbie cykli otwierania i zamykania, dzięki czemu są jednym z najbardziej niezawodnych elementów samochodu.

Sprężyna gazowa - gdzie jest stosowana?

Sprężyna gazowa może być dopasowana do różnych zadań:

1. Pchające - najczęściej spotykane w bagażnikach czy maskach. Wysuwają się, unosząc ciężkie elementy.
   
2. Blokujące  pozwalają zatrzymać np. fotel w wybranej pozycji. Idealne do regulowania położenia fotelu samochodu.
3. Podwójnym skoku stosowane w większych pojazdach, jak autobusy. Mają dwa cylindry, dzięki czemu mogą podnieść bardzo ciężkie elementy.
   
   

Każdy rodzaj sprężyn gazowych ma swoje zadanie. Warto wiedzieć, która sprężyna gazowa jest odpowiednia do danego zastosowania.

Jak zamontować?

Montaż sprężyny gazowej w samochodzie jest stosunkowo prostym zadaniem, które można wykonać samodzielnie, ale warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych szczegółów, aby sprężyny działały efektywnie i służyły przez długi czas. Sprężyny gazowe montuje się zwykle na specjalnych uchwytach – mogą to być uchwyty kulkowe, oczkowe lub widełkowe. Rodzaj mocowania zależy od konkretnego modelu oraz konstrukcji samochodu, dlatego przed rozpoczęciem montażu dobrze jest sprawdzić, jaki typ uchwytów jest odpowiedni.

1. Na początek należy upewnić się, że mocowania są prawidłowo dopasowane do miejsca, w którym będziemy montować sprężynę , na przykład przy klapie bagażnika lub masce. 
2. Aby sprężyna działała optymalnie, kluczowe jest jej odpowiednie ustawienie. Tłoczysko – czyli ruchoma część sprężyny – powinno być skierowane w dół. Takie ułożenie zabezpiecza wnętrze przed nadmiernym gromadzeniem się zanieczyszczeń oraz umożliwia równomierne smarowanie tłoczyska przez znajdujący się wewnątrz olej, co przedłuża żywotność. Montaż w innej pozycji może powodować szybsze zużycie sprężyny i skrócenie jej trwałości.
3. Jeśli montujemy nową sprężynę gazową do klapy bagażnika, warto upewnić się, że jej siła jest odpowiednia. Siła sprężyny powinna być dostosowana do ciężaru klapy, aby łatwo ją podnosiła, ale też nie stawiała zbyt dużego oporu przy zamykaniu. Zbyt mocna sprężyna może utrudniać zamykanie, a zbyt słaba – nie podtrzymać klapy we właściwej pozycji. Informacje o zalecanej sile można znaleźć w instrukcji producenta pojazdu.
4. Po zamontowaniu należy kilka razy przetestować działanie sprężyny, aby upewnić się, że klapa bagażnika lub maska otwiera się i utrzymuje stabilnie na odpowiedniej wysokości. Warto również sprawdzić, czy sprężyna pracuje bez zacięć i płynnie przesuwa tłoczysko.
5. Chociaż są stosunkowo bezobsługowe, dobrze jest co jakiś czas przetrzeć je z kurzu i sprawdzić, czy ich mocowania nie są zardzewiałe. Jeśli zauważymy, że sprężyna pracuje gorzej lub trudniej się otwiera, może to być znak zużycia lub konieczności jej wymiany.

Jak dbać o sprężynę gazową?

Z czasem może stracić nieco gazu co osłabi jej działanie. Wtedy bagażnik lub maska przestają podnosić się same. Jest to naturalne zużycie, dlatego warto regularnie sprawdzać stan sprężyn gazowych. Niektóre z nich wymagają też delikatnego czyszczenia, aby uszczelki były wolne od kurzu i brudu.

Kiedy wymienić sprężynę gazową?

Jeśli nie podnoszą klapy tak, jak wcześniej, warto pomyśleć o ich wymianie. Zużyte mogą opadać i nie utrzymywać elementów w odpowiedniej pozycji. Jeśli bagażnik opada lub maska przestaje się unosić, jest to znak, że są już do wymiany. Na rynku można znaleźć różne modele sprężyn gazowych, więc wybór jest duży.