Samochody z silnikami wysokoprężnymi emitują znacznie więcej zanieczyszczeń od ich benzynowych odpowiedników, co zmusiło producentów do stosowania rozwiązań, które mają ograniczyć ich ilość. Jednym z pierwszych urządzeń, które świetnie sprawdzały się w tej roli i są używane po dziś dzień, jest zawór EGR. Diesel dzięki niemu emituje znacznie mniejszą ilość tlenków azotu, a dzieje się to poprzez ponowne „przepalenie” części własnych gazów wydechowych. Sprawdzamy jak działa ten system, kiedy należy wykonać czyszczenie zaworu EGR, a także jakie objawy powoduje jego uszkodzenie.
Jak działa zawór EGR w dieslu?
EGR to system recyrkulacji spalin, który odpowiada za pobranie pewnej ich ilości z kolektora wydechowego, a następnie podanie do cylindrów silnika. Elementem kontrolującym ilość wpuszczanych gazów spalinowych jest właśnie zawór EGR. 4CT90 to silnik Andorii, który posiadał już ten system, co umożliwiło spełnienie normy spalin Euro 3 – ponieważ to właśnie kwestie czystości spalin stoją za pojawieniem się systemów EGR w ogóle. W niektórych pojazdach dodatkową zaletą pracy układu jest szybsze nagrzewanie się silnika, ponieważ spaliny są schładzane za pomocą wymiennika ciepła, który oddaje energię termiczną do układu chłodzenia. Obniżenie temperatury spalin przed podaniem ich do cylindrów pozytywnie wpływa na sprawność jednostki napędowej, a także pozwala lepiej wykorzystać moc w niższych partiach obrotów, gdy zawór EGR w dieslu pracuje z największą intensywnością. Przy wyższych obrotach, a także podczas mocnego wciskania pedału przyspieszenia, zawór zamyka się, aby umożliwić silnikowi wygenerowanie pełnej mocy.
Objawy uszkodzonego EGR – jak je rozpoznać?
Zawory EGR najczęściej ulegają zatkaniu przez zbierającą się w nich sadzę, czego efektem jest brak możliwości całkowitego zamknięcia się i nieszczelność. Podczas jazdy z lekkim obciążeniem może to być nawet niezauważalne, jednak zatkany zawór EGR z pewnością da o sobie znać podczas mocniejszego naciskania pedału przyspieszenia. Zauważysz wtedy między innymi:
-
Znaczny spadek mocy silnika
-
Sporą ilość czarnego dymu z wydechu
-
Szybkie zapełnianie się filtra cząstek stałych
-
Zapalenie się kontrolki awarii silnika (tzw. Check Engine)
-
Przejście silnika w tryb awaryjny (dalsza utrata mocy)
W skrajnych przypadkach zatkania zaworu EGR samochód może w ogóle nie być w stanie jechać, a czasami nawet odpalić. Wtedy jedynym ratunkiem jest czyszczenie lub wymiana tego podzespołu.
Czyszczenie czy wymiana zaworu EGR?
Zawory recyrkulacji spalin powinno się czyścić w regularnych odstępach czasu – wtedy z pewnością unikniesz problemów. Jeśli jednak doszło już do znacznego zatkania zaworu, który został dosłownie zabity sadzą, jedynym rozwiązaniem może okazać się wymiana. Warto zlecać swojemu mechanikowi czyszczenie zaworu EGR raz na około 50 tysięcy kilometrów, a w przypadku starszych aut – których silniki mogą produkować większe ilości sadzy – nawet co 15-30 tysięcy km. Najczęstszym uszkodzeniem, które prowadzi do konieczności zakupu nowego zaworu, jest przedostanie się drobinek sadzy między obudowę i oś sterującą zaworu. Wtedy, nawet po wyczyszczeniu, oś będzie blokować się w różnych pozycjach. By usunąć zanieczyszczenia, które za to odpowiadają, podzespół trzeba rozebrać na czynniki pierwsze, co w większości z nich jest niemożliwe. Jeśli musisz wymienić zawór EGR, nowy możesz zakupić w atrakcyjnej cenie na stronie sklepu Gazparts.pl, który oferuje szeroką gamę części zamiennych do silników diesla.
System EGR wraz z zaworem, który nim steruje, powstał głównie z myślą o redukcji emisji szkodliwych związków w spalinach. Jego działanie opiera się na wprowadzeniu części gazów wydechowych z powrotem do silnika, co umożliwia ich dopalenie i zmniejszenie ilości tlenków azotu – najbardziej toksycznego składnika spalin z diesli. EGR zatkany sadzą to najczęstszy powód problemów z niską mocą oraz znacznym dymieniem samochodów z silnikami wysokoprężnymi, dlatego zaleca się jego regularne czyszczenie.
FAQ: Często zadawane pytania
Czy układ EGR można zaślepić lub usunąć?
Fizycznie jest to możliwe i silnik będzie pracował tak samo dobrze. Jednak działanie takie będzie prowadziło do znacznego pogorszenia się składu spalin, przez co po takiej modyfikacji auto z pewnością nie przejdzie przeglądu.
Czy regularne czyszczenie EGR jest wskazane?
Jak najbardziej tak. Nawet w przypadku nowych aut warto robić to choć raz na 50 tysięcy kilometrów. Starsze auta mogą wymagać czyszczenia nawet co 15-30 tysięcy km, z uwagi na większą produkcję sadzy przez zużyty już silnik.